پیدا





افلاک

درخواست حذف اطلاعات

مدار حرکت آفتاب یا محیط فلک آفتاب یا فلک الافلاک و یا فلک ثوابت و یا هر فلک کلى دیگرى از این افلاک کلى را به دوازده بخش تقسیم کرده اند علت این تقسیم این است که سال دوازده ماه است و در حرکت انتقالى کل افلاک در هر سال یک دور به دور خود حرکت کرده که فصول چهارگانه را به وجود مى آورند و البته مورد نظر ما در این تقسیم بندى فصول نیست و بروج است و به ویژه رده بندى ستارگان ، و بنابر این از لحاظ خواص و حالات نجومى باید این دوازده بخش را در فلک ثوابت مد نظر بداریم . اهل احکام نجوم به عنوان مقدمه تأثیرات نجومى و چگونگى آن مسائلى را به طور درهم مورد بحث قرار داده اند : 1 ـ تقسیم زمان بر حسب فصول چهارگانه سال . 2 ـ تقسیم جهات برحسب وضع طبیعى به شرق ، غرب ، شمال و جنوب . 3 ـ ارکان مواد عالم یعنى آب . خاک . هوا و آتش . 4 ـ طبایع چهارگانه یعنى حرارت ، برودت ، رطوبت و یبوست . 5 ـ اخلاط اربعه : صفراء ، سوداء ، بلغم و دم . 6 ـ ریاح چهارگانه : صبا ، دبور ، جریبا و تیما (به ترتیب باد شرقى ، غربى ، شمالى و جنوبى) . 7 ـ شش برج را شمالى مى دانند و شش برج را جنوبى ، بروج شمالى از حمل است تا سنبله و جنوبى از میزان است تا حوت . هنگامى که آفتاب در بروج شمالى سیر کند شب کوتاهتر است و در بروج جنوبى مع است . و علاوه گفته اند که شش برج مستقیم الطلوعند و شش برج معوج الطلوعند . شش برج مذکراند و شش دیگر مؤنث ، شش برج نهارى اند و شش برج لیلى ، شش برج صاعداند و شش برج هابط ، شش برج در حیز آفتاب و شش برج در حیز ماهتاب . 8 ـ تقسیم دیگر از لحاظ خواص گفته اند سه برج مثلث نارى اند و حار و یابس و آنها حمل، اسد و قوس اند و سه برج مثلث ترابى بارد و یابس اند و آنها ثور ، سنبله و جدى اند، و سه برج مثلث هوائى حار و رطب اند و آنها جوزاء ، میزان ودلواند و سه برج مثلث مائى و رطب اند و آنها سرطان ، عقرب و حوت است . 9 ـ تقسیم دیگر از جهت دیگر . چهار برج منقلب ا مان اند که حمل و میزان و سرطان و جدى است و چهار برج ثابت ا مان که ثور ، اسد ، عقرب و دلو است و چهار دیگر ذو جسدین اند که جوزاء ، سنبله، قوس و حوت باشد . 10 ـ بروج دوازده گانه را بیوت هم نامند و سیارات را بین آنها تقسیم کرده اند و مثلا گویند اسد بیت آفتاب است و سرطان بیت قمر ، جوزاء و سنبله بیت عطارد است و ثور و میزان بیت زهره است ، حمل و عقرب بیت مریخ است ، قوس و حوت بیت مشترى است ، جدى و دلو بیت زحل است . 11 ـ هر یک از سیارات خمسه یعنى بجز ماه و آفتاب یک بیت و یا دو بیت از حیز آفتاب دارند و یک یا دو از حیز ماهتاب (زیرا ماه هم در هر 28 یا سى روز مدارى را طى مى کند) و وبال هر کوکبى هنگامى است که بیت او مقابله یابد و بالا ه اوج و حضیض ، صعود و هبوط کواکب را نسبت به مدار خود آن بیت مى دانند . 12 ـ هر برجى را سه قسمت کرده اند و هر ثلثى را ده درجه که وجه نامیده و آن را منسوب به یک کوکب کرده اند و مثلا گویند رب این ثلث یا درجه ها فلان کوکب است . ثلث اول برج حمل وجه مریخ ، ثلث دوم آن وجه شمس ، ثلث سوم آن وجه زهره ، ثلث اول ثور وجه عطارد ، ثلث دوم آن وجه ماه ثلث سوم آن وجه زحل است و همین طور بقیه بروج . 13 ـ سیارات هفتگانه از لحاظ روشنائى و درخشندگى و مقدار آن تقسیم شده اند به نیران : ماه و آفتاب ، سعدان : مشترى و زهره نحسان : زحل و مریخ (و عطارد ممزوج است از سعد و نحس) . 14 ـ طبایع سیارات را با توجه به طبایع اربعه مشخص کنند و به هر یک از آنها طبیعتى را منسوب گردانند و مثلا گویند طبیعت آفتاب حار است و مذکر است و نارى است و سعد است، زحل بارد ، یابس مذکر و نهارى است و همین طور تا آ . 15 ـ ساعات شبانه روز هفته را بین سیارات تقسیم کرده اند و آن کوکب را رب آن ساعت نامیده اند و مثلا ساعت اول روز یکشنبه و ساعت اول شب پنج شنبه را ویژه آفتاب دانند و ساعت اول روز دوشنبه و شب را مخصوص ماه دانند و بدین ترتیب . 16 ـ هر یک از سیارات رب اى از سالها و ماه ها و ساعات است . 17 ـ هر یک از فصول چهارگانه را خواصى است که این یک امر طبیعى است و غیر قابل انکار ، این خواص طبیعى را محصول سیارات و ستارگان مى دانند که موجب و سبب این فصولند و این امر تا حدودى جنبه هاى علمى دارد . 18 ـ هر یک از سیارات مدارى دارند که در آن مدار در حرکت اند و حرکات آنان بر یک جهت و یکنواخت نمى باشد و علاوه بر این حرکات روزانه و جزئى حرکات دیگرى دارند طویل المدة مثلا زحل بروج دوازده گانه را تقریباً در 30 سال طى مى کند که مکث آن در هر برجى دو سال و نیم است و مشترى بروج دوازده گانه را تقریباً در دوازده سال طى مى کند و به همین ترتیب سیارات دیگر . 19 ـ برجها را از لحاظ سیارات و نسبت به آنها حالاتى است از هبوط ، شرف ، وبال و غیره و مثلا برج حمل بیت مریخ و شرف شمس و هبوط زحل و وبال زهره است و به همین طریق ثور بیت زهره ، شرف قمر ، وبال مریخ و ترابى است و بدین ترتیب . 20 ـ به طور کلى عقیده بر این بوده است که افلاک سماوى هر یک به نوبه خود در موجودات زمینى اثرى خاص دارند که البته اگر منظور جهات تأثیرات طبیعى باشد درست است زیرا شکى نیست که آثار جوى و کائنات جوى در تربیت موجودات زمینى مؤثرند و اگر منظور غیر این باشد بدان نحو که اهل فال و طالع گویند صحت آن معلوم نیست . 21 ـ گاه بود که چند سیاره در یک بیت یا برج گرد آیند در طول سنوات متمادى . 22 ـ هرگاه دو کوکب در یک درجه از فلک گرد آیند مقترن گویند و اگر فواصل آنها زیاد شود منصرف گویند و به هر حال اتصال و اقتران و مناظره و مقارنه کواکب بر این بنا است . هرگاه فاصله آنها 60 درجه باشد یا 90 درجه و یا 120 درجه و بالا ه 180 درجه که نیم فلک است مناظرات و مقابلات حاصل مى شود و به هر حال مسئله تربیع و تسدیس و تخمیس و غیره بر مبناى این محاسبات است یعنى فواصل درجات در بین 180 درجه نیم کره . 23 ـ براى هر یک از سیارات قلمروى خاص است که دایره عملیات آن گویند و از این قلمرو آثار خود را به جهان خاکى گسیل مى دهند و از دایره هر یک از سیارات امور و خواص معین به زمین فرستاده مى شود که در سرنوشت موجودات زمین مؤثراند : از دایره زحل امور روحانى خاص در زمین سریان یابد و اعطاى صور به دنیاى خاکى کند و صدها خاصیت و اثر دیگر . از دایره مشترى اعتدال طبایع سریان پیدا کند و انس و عشق و صدها خاصیت دیگر . از دایره مریخ حرکت ، کار و کوشش و سرعت در اعمال و صدها خاصیت دیگر . از دایره زهره ، زینت و زیبائى و اعتدال و صدها خاصیت دیگر . از دایره عطارد علوم و معارف و الهام و رؤیاى صادقه و صدها خاصیت دیگر . و همین طور است وضع سایر اجرام ثوابت که هر یک به مقدار معین از خواص به عالم خاکى گسیل مى دارند ، این خواص به دایره ارکان اربعه مى رسد و ترکیب مى شود با خواص ذاتى خود ارکان . 24 ـ حرکت آفتاب را در بیوت و بروج گوناگون عیدها است مثلا روز نزول آفتاب به برج حمل عید اول است که شبانه روز مساوى و هوا معتدل شود و صدها خاصیت دیگر که بیت حیات است . روز اول نزول آفتاب را به برج سرطان عید دوم گویند که اول تابستان است و روز اول نزول آفتاب را به برج میزان عید سوم نامند که فصل پائیز است با تمام خواص طبیعى آن . البته عید چهارم هم با شروع فصل زمستان است ، و به هر حال این عیدها مربوط به فصول چهارگانه است که البته هر فصلى خاصیتى دارد . 25 ـ براى هر یک از سیارات از لحاظ ذاتى خواصى قائلند که به جوهر زمینى تشبیه کرده اند . 26 ـ چنانکه اشارت رفت سیارات هفتگانه ارباب ایام هفته اند مثلا خورشید رب روز یکشنبه و ماه رب روز دوشنبه و مریخ رب روز و عطارد رب روز چهارشنبه و مشترى رب روز پنج شنبه و زهره رب روز است و زحل رب روز شنبه . 27 ـ سیارات را با اعضاء حیوانات مطابقت داده اند و هر سیاره را منطبق با یکى از اعضاء حیوانات کرده اند . 28 ـ هر یک از بیوت دوازده گانه را به طور کلى خواصى است . بیت اول که بیت حمل باشد بیت حیات است و صدها خواص دیگر، و بیت دوم بیت مال ، سوم بیت اخوت و چهارم بیت آباء، پنجم بیت اولاد و ششم بیت مرض ، هفتم بیت نساء و هشتم بیت موت و نهم بیت سفر و دهم بیت سلطان و یازدهم بیت سعادت و دوازدهم بیت اعداء است .